CHANNEL YOUR PERSONAL EMOTIONS

“Khi bắt đầu tới Sydney ở tuổi 21 và để lại tất cả đằng sau – bao gồm tất cả tuổi thơ và người bạn thân – đầu tiên tôi cảm thấy hoàn toàn đơn độc giữa cái thành phố lớn này. Vì vậy tôi quyết định làm điều mình vẫn thường làm: Đi ra ngoài cùng chiếc Leica để chuyển những cảm xúc đó vào trong những tấm ảnh”. – Trent Parke –

Không có cái gì gọi là ‘tính khách quan’ trong nhiếp ảnh. Là một nhiếp ảnh gia, bạn chính là một thấu kính lọc thực tế. Bạn là người quyết định cho những gì vào khung hình và những gì không.

Hơn nữa, bạn cũng là ‘người lựa chọn đối tượng’ Bạn lọc ra những gì ‘thú vị’ và những gì ‘nhàm chán’. Không có những bức ảnh mặc định được coi là thú vị. Điều mà bạn nghĩ là thú vị chưa chắc người xem đã cảm thấy như vậy.

Giả sử bạn vừa chụp người dân châu Phi với những nét vẽ bằng sơn trên mặt. Với bạn (cứ coi như bạn là một người phương Tây), thì đó là những điều mới mẻ, hấp dẫn. Tuy nhiên nếu bạn cho xem bức hình đó với những người dân châu Phi (những người mà cũng đang có những vệt sơn đó trên mặt), họ sẽ chẳng thấy có gì thú vị.

Đóng vai người xem, chúng ta thường nhìn nhận bức ảnh qua những trải nghiệm và câu chuyện cá nhân. Ta dùng những định kiến, những quan niệm sẵn có về vạn vật và hiểu tấm ảnh dựa trên những thành kiến cá nhân đó.

Vậy làm sao để kết nối được cảm xúc của tấm ảnh tới trái tim người xem, nếu nhiếp ảnh là những cảm nhận cá nhân?

Lời khuyên của tôi: Hãy chụp bằng trái tim.

Không có gì đảm bảo rằng người xem sẽ thấy những bức ảnh của bạn thú vị. Nhưng càng nhiều những tấm ảnh được chụp bằng từ con tim bạn, khả năng chạm tới được tình cảm người xem càng cao.

Có một nhiếp ảnh gia mà tôi vô cùng khâm phục đó là Josh White, một người bạn của tôi, người mà đã cho mọi người thấy những vết sẹo tâm hồn của mình qua những tấm ảnh. Anh sinh ra ở Canada, sống nhiều năm ở Seoul và có những bài blog nói về kinh nghiệm sống của bản thân đã được chia sẻ công khai.

Người xem ảnh của Josh không cảm thấy mình như người ngoài cuộc, họ như được trải nghiệm thật sự qua từng bức ảnh. Tôi cảm giác tôi biết Josh không chỉ là một nhiếp ảnh gia mà còn là một biểu tượng con người thông qua những tác phẩm của anh.

Thường thì những nhiếp ảnh gia đã trải qua những tổn thương về tinh thần thường sẽ có những tác phẩm tuyệt vời. Hãy nghĩ về tất cả những nghệ sĩ nổi tiếng đã tạo nên những tác phẩm đáng kinh ngạc sau khi phải trải qua những lần sống chết, những cuộc chia ly hoặc những bi kịch cá nhân khác.

Tương tự, cũng nhiều nghệ sĩ đã tạo nên những công trình tuyệt vời khi có những niềm hạnh phúc mãnh liệt trong cuộc sống. (Sự ra đời của một đứa trẻ hoặc sống sót khi cận kề một tai nạn chết người).

Trent Parke, người nổi tiếng với những tấm ảnh đen trắng tràn đầy cảm xúc và bí ẩn, chia sẻ cách ông truyền tải bản thân mình vào chúng: Tôi luôn cố truyền tải cảm xúc của mình vào công việc. Điều đó thật khó với một đống các tay nhiếp ảnh tài liệu luôn muốn miêu tả rõ ràng cả thành phố. Với tôi điều đó rất cá nhân, nó là về những gì thuộc về sâu kín bên trong con người tôi. Tôi không nghĩ về những gì người khác đang làm, tôi chụp cho chính mình.

Tôi nhận ra rằng nhiếp ảnh chính là cách tốt nhất để tĩnh tâm. Khi phải làm việc theo giờ hành chính và cảm thấy vô cùng mệt mỏi sau khi phải trả lời hơn 200 email, tôi xuống phố, đi xung quanh khu văn phòng và chụp những người lạ để giải tỏa căng thẳng.

Khi chuyển những cảm xúc của mình vào việc chụp ảnh, tôi dễ dàng liên kết với những đối tượng ở trên đường. Khi cảm thấy chán nản và căng thẳng, tôi thấy mọi người trên đường cũng như vậy. Nhưng khi cảm thấy lạc quan và vui vẻ, tôi cũng nhìn thấy những điều đó trên phố luôn.

Trong thực tế, tôi phỏng đoán là rất nhiều nhiếp ảnh gia đường phố coi việc xuống phố chụp ảnh như một phương pháp thiền (Rinzi Ruiz, một người bạn tốt đã dạy tôi rất nhiều về cách anh ta kết nối giữa Zen ‘chánh niệm’ và chụp ảnh đường phố).

Càng chụp người lạ nhiều hơn, tôi càng khám phá và hiểu bản thân hơn. Mỗi tấm hình tôi chụp người lạ là một dự án nhỏ cho những xúc cảm và sự tin tưởng nhờ vào họ. Mỗi tấm hình chụp người lạ chính là một bức chân dung tự họa của tôi.

Tôi yêu cái sự tương tác mà tôi đạt được thông qua nhiếp ảnh đường phố. Không có gì nhẹ nhõm hơn việc chia sẻ căng thẳng, lo âu và những khó khăn của mình với những người hoàn toàn xa lạ. Trớ trêu thay, người lạ thường cởi mở hơn khi lắng nghe các vấn đề cuộc sống của bạn hơn là những người bạn thân.

Trent Parke có một triết lý tương tự, rằng nhiếp ảnh chính là sự khám phá bản thân và chỗ đứng của mình trong thế giới này: “Mẹ tôi mất khi tôi lên 10 tuổi và điều đó đã thay đổi tất cả. Điều đó làm tôi đặt câu hỏi cho tất cả mọi thứ xung quanh. Nhiếp ảnh chính là sự khám phá cuộc sống khi nó giúp bạn nhìn sự vật sự việc theo một góc nhìn hoàn toàn khác. Đó là sự khám phá bản thân và chỗ đứng của mình trong thế giới rộng lớn”.

Jacob Aue Sobol là một nhiếp ảnh gia Magnum luôn có sự tò mò một cách mãnh liệt với các đối tượng của ông. Ông luôn khiến tôi phải há mồm về cái cách ông tiến tới đối tượng trong những khoảnh khắc riêng tư (thậm chí ngay cả khi đang làm tình). Và những điều ông đạt được là đúc kết được những kinh nghiệm sống bằng tình yêu.

“Một năm sau khởi đầu tại European Film College, tôi bắt đầu viết truyện ngắn và sau đó đi chụp ảnh. Khi nhận ra rằng tôi có thể cô đọng cảm xúc của mình và truyền nó vào trong những bức ảnh, điều đó như kiểu nhận ra mình có một khả năng độc nhất vô nhị và khiến tôi muốn khám phá thêm. Giờ đây, với rất nhiều kinh nghiệm thực tế, những con người cùng tôi chia sẻ thời gian đã được thêm vào ký ức, nỗi sợ hãi và tình yêu của tôi, và thông qua đó họ truyền cho tôi cảm hứng để tiếp tục sự nghiệp nhiếp ảnh.” – Jacob Aue Sobol –

Nhiếp ảnh đã cải thiện kinh nghiệm sống của tôi. Nếu không có máy ảnh tôi đã không có ngày hôm nay. Hơn nữa, chiếc máy ảnh còn giúp tôi lưu lại những cảm xúc, những kỉ niệm với những người thân yêu, người lạ và những trải nghiệm riêng của bàn thân mình.

“I am forever chasing light. Light turns the ordinary into the magical.”

———————————————————–

Trent Parke là NAG người Úc, sinh năm 1971 và lớn lên tại Newcastle, New South Wales. Anh sử dụng chiếc máy ảnh Pentax Spotmatic để lại từ người mẹ và phòng giặt của gia đình trở thành phòng tối của anh. Trent Parke bắt đầu chụp ảnh từ tuổi 12 và sau này bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách là một phóng viên ảnh báo chí. Năm 2007, anh là người Úc đầu tiên trở thành thành viên chính thức của hãng ảnh Magnum Photos danh giá.

Trent Parke được coi là một trong những nhiếp ảnh gia sáng tạo nhất trong thế hệ của mình. Anh được biết đến với những bức ảnh mang tính thơ ca, thường có phần hài hước kèm màu sắc đen tối, những bức ảnh chân dung đầy cảm xúc và tâm tư về quê hương của anh, từ vùng hẻo lánh phía nam đến những bãi biển đông đúc. Các tác phẩm của anh nằm giữa lằn ranh của hư cấu và thực tại, khám phá các chủ đề về bản sắc, nơi chốn và cuộc sống gia đình.

(Xin được chia sẻ lại bài dịch giới thiệu NAG Trent Parke từ nguồn lưu trữ đã khá lâu và không rõ tên dịch giả. Xin cảm ơn và mời các bạn cùng xem. Thân mến, HT.)

* Photo credit: Trent Parke / Magnum Photos agency.